أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

603

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

آغاز دوبارهء نبردها در سال 1232 بار ديگر اختلاف ميان محمدعلى پاشا و سعودىها آغاز شد . نويسندهء عنوان المجد در بارهء علت آن مىنويسد : مردانى از اهل قصيم و باديه به مصر رفته ، مطالبى كه به مذاق او خوش مىآمد ابراز كردند . همين امر سبب شد تا سخن آنان پذيرفته شده « 1 » و دوباره سپاهى براى رفتن به نجد و اين باره به فرماندهى ابراهيم پاشا آماده شود . طوسون پس از بازگشت از مكه درگذشت . ابراهيم پاشا با سپاه خود به مدينه آمد و از آنجا به سوى حناكيه « 2 » رفت . در آنجا شمار زيادى از قبايل حرب و مطير و عتيبه و ديگران به او پيوستند . تسليم شدن امام سعودى و كشته شدن او بدين ترتيب بار ديگر زمينهء درگيرى فراهم شد . در اين سوى عبداللَّه بن سعود نيز به آماده كردن قبايل هوادار خويش در درعيه پرداخت و همراه آنان در جُمادى الاولاى سال 1232 به سمت حناكيه حركت كرد . زمانى كه دو طرف رو در رو قرار گرفته ، به جنگ پراختند ، نزديك بود سعودىها پيروز شوند كه ترك‌ها مقاومت كرده و توانستند پيروزى را از آن خود سازند . سعودىها شكست خوردند و وحدت سپاهشان از هم پاشيد . ترك‌ها آنان را از شهرى به شهر ديگر تعقيب كردند تا آن كه عنيزه و پس از آن الوشم و سپس شقراء و در نهايت ضرما را كه محاصرهء آن بسيار شديد و مصيبتش فراگير بود ، به زور تصرّف كردند . ابن بشر گويد : « 3 » آنان به كشتن مردمان در بازار پرداخته ، به سراغ خانه‌ها آمدند و

--> ( 1 ) . عنوان المجد ، ج 1 ، ص 185 . ( 2 ) . حناكيه در فاصلهء يك صد كيلومترى شرق مدينه در راه نجد است . ( 3 ) . عنوان المجد ، ج 1 ، ص 197 .